Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No:1)’de Değişiklik Yapıldı.
Birleşmiş Milletler bünyesindeki TIR İdari Komitesi tarafından kabul edilerek TIR Sözleşmesi’nde yapılan değişiklikler, 25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 10762 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile iç hukukumuza aktarılmıştır.
Ulusal mevzuatımızın söz konusu değişikliklere uyumunun sağlanması amacıyla hazırlanan Gümrük Genel Tebliği (TIR İşlemleri) (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 9) ile TIR taşımacılığında belge süreleri, işlem yapılabilecek gümrük idaresi sayısı ve kullanılan belgeler güncellenmiştir.
Düzenlemeyle birlikte, TIR karnesi ile yapılan taşımalarda kullanılan Taşıt Onay Belgelerinin geçerlilik süresi iki yıldan üç yıla çıkarılmıştır. Ayrıca, taşıma devam ederken geçerlilik süresi dolan belgeler, taşımanın tamamlanmasına kadar geçerli kabul edilecektir. Böylece taşımacıların belge yenileme işlemlerinden kaynaklanabilecek zaman ve iş kayıplarının azaltılması amaçlanmaktadır.
TIR karnesi eşliğinde yapılan bir taşımada işlem yapılabilecek hareket ve varış gümrük idarelerinin toplam sayısı da dörtten sekize yükseltilmiştir. Bu değişiklik sayesinde, birden fazla noktadan yük alınan veya farklı noktalara teslimat yapılan taşımalar tek bir TIR karnesi kapsamında daha esnek şekilde gerçekleştirilebilecektir.
Sekizden fazla gümrük idaresinde işlem yapılması gereken taşımalarda ise art arda iki TIR karnesi kullanılmasına ilişkin sınırlar güncellenmiştir. Buna göre, iki TIR karnesiyle toplam 15 hareket ve varış gümrük idaresinde işlem yapılabilecektir.
Güzergâh için verilen süreyi aşarak varış veya çıkış gümrük idaresine gelen taşıtların tamamının doğrudan fiziki kontrole alınması uygulaması da değiştirilmiştir. Bu taşıtlar, diğer risk unsurları da dikkate alınarak ancak gerekli görülmesi hâlinde fiziki kontrole tabi tutulacaktır. Böylece gümrük kontrollerinin risk analizi temelinde daha etkin ve verimli şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır.
Düzenleme kapsamında TIR Karnesi ile Taşıt Onay Belgesi formları da güncel uluslararası örneklerle uyumlu hâle getirilmiştir. Taşıt Onay Belgesine, belgenin geçerlilik süresi ve kullanımı hakkında açıklamaların yer aldığı yeni bir bilgilendirme sayfası eklenmiştir.
Ayrıca, TIR Karnesi kapsamında taşınmasına izin verilmeyen eşyalara ilişkin listede yer alan bazı eşya tanımları ve tarife bilgileri güncellenmiş; Tebliğ’de geçen Bakanlık ve Bölge Müdürlüğü adları mevcut teşkilat yapısına uygun hâle getirilmiştir.
Yapılan değişikliklerle, TIR işlemlerinin uluslararası standartlarla uyumunun güçlendirilmesi, taşımacılık işlemlerinde esnekliğin artırılması ve sektörün karşılaştığı idari yüklerin azaltılması hedeflenmektedir.